Ngày 18.3, tại Cảng Quốc tế Long An, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh tại Cần Thơ (VCCI Cần Thơ) tổ chức “Tọa đàm phát triển cảng biển và logistics ĐBSCL”. Tọa đàm có sự tham dự của Viện Chiến lược và Phát triển Giao thông Vận tải, Cục Hàng hải (Bộ Giao thông), các chuyên gia kinh tế, giao thông, logistic, cùng đại diện các cơ quan liên quan, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng trong vùng … cùng thảo luận, đánh giá hiện trạng và thảo luận cơ hội phát triển phát triển; dự báo nhu cầu vận tải để tham vấn chính sách đầu tư phát triển hệ thống kho bãi logistic và kinh tế nói chung cho từng địa phương và vùng ĐBSCL.
Tại buổi Tọa đàm, Ông Phạm Minh Hải, Viện Chiến lược và phát triển GTVT (Bộ GTVT), cho biết hiện tổng số đường cao tốc tại ĐBSCL chỉ được 40 km, chiếm 3,4% của cả nước. Tỷ lệ đường bộ cao tốc của vùng hiện thấp nhất so với cả nước. Trong khi đó, giao thông đường thủy nội địa đóng vai trò then chốt nhưng thiếu đầu tư trầm trọng. Ngân sách đầu tư cho đường thủy nội địa giảm từ 2 -3% tổng ngân sách đầu tư giao thông trong giai đoạn 2011 - 2015 xuống còn 1,2% trong giai đoạn 2016 - 2020. Do đó, dù ĐBSCL có nhiều lợi thế và tiềm năng to lớn để phát triển giao thông đường thủy nhưng hiện nay vận tải thủy nội địa chỉ đóng vai trò tập kết, thu gom hàng hóa với quy mô còn rất hạn chế.
Về hàng hải, hiện ĐBSCL đã phát triển được hệ thống gồm 12 cảng biển với 37 bến cảng, tổng chiều dài 7.642 m, 23 bến phao và 16 khu neo đậu chuyển tải, khu tránh, trú bão; 10 tuyến luồng hàng hải với tổng chiều dài khoảng 498,12 km, trong đó đáp ứng cho cỡ tàu lớn nhất là 20.000 DWT giảm tải (Luồng sông Hậu); còn lại chỉ đáp ứng cho cỡ tàu từ 5.000 - 10.000 DWT.
Về số lượng kho, bãi dịch vụ logistics, hiện chỉ tập trung tại Long An, Hậu Giang và TP.Cần Thơ với khối lượng chiếm khoảng 30% tổng các cảng phía Nam, nhưng chỉ đạt được một tỷ lệ rất nhỏ so với nhu cầu thực tế.
Ông Võ Quốc Thắng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đồng Tâm, chủ đầu tư Cảng quốc tế Long An, cho rằng tiềm năng, thế mạnh của vùng ĐBSCL sẽ phát triển xứng tầm nếu T.Ư cũng như các tỉnh, thành trong vùng quan tâm, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn nữa…để dịch vụ logistics phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
Ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc VCCI chi nhánh tại Cần Thơ phân tích, vùng ĐBSCL còn thiếu các trung tâm logistics trọng điểm và các hệ thống trung tâm vệ tinh, thiếu bãi container rỗng, hệ thống kho ở các cảng, đơn vị kiểm định vệ sinh an toàn thực phẩm, chiếu xạ đạt chuẩn… Chính vì vậy, phần lớn hàng hóa xuất nhập khẩu phải trung chuyển qua các cảng Cát Lái ở TP.HCM và Cái Mép-Thị Vải của Bà Rịa-Vũng Tàu gây tốn nhiều thời gian và chi phí, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh hàng hóa trên thị trường. Trong khi đó, hệ thống giao thông ở ĐBSCL chưa phát triển xứng tầm với nhu cầu phát triển…
Một nghiên cứu của VCCI Cần Thơ mới công bố đã khẳng định một trong những điểm nghẽn của vùng ĐBSCL là dịch vụ logistics và hạ tầng giao thông. Những điểm nghẽn này còn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến các vấn đề về dân cư, tốc độ phát triển kinh tế, xã hội...trong toàn vùng. Song song đó, tình trạng ô nhiễm và xâm nhập mặn, ĐBSCL đang đứng trước nhiều thách thức để đạt được mục tiêu xoay trục cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng thủy sản - cây ăn quả - lúa theo Nghị Quyết số 120 ngày 17.11.2017 của Chính Phủ về “Phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với biến đổi khí hậu”.
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, với vai trò của vùng là trung tâm sản xuất và xuất khẩu thủy sản, trái cây, lúa gạo lớn nhất nước, nhưng hạn chế lớn nhất của vùng ĐBSCL là chưa có cảng biển nước sâu tiếp nhận tàu có trọng tải lớn để hỗ trợ việc vận chuyển hàng xuất khẩu. Đây là những vấn đề cần gấp rút giải quyết để đưa ĐBSCL trở thành một trong những trung tâm đầu mối xuất khẩu hàng hóa và là cửa ngõ tích hợp nhiều dịch vụ cảng biển tiện ích của vùng, tạo động lực để thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa nói riêng và kinh tế vùng nói chung.
Phòng Tư vấn vá Thông tin kinh tế
