Sau giai đoạn ba năm biến động mạnh, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang cho thấy tín hiệu phục hồi và ghi nhận xu hướng hội tụ rõ nét hơn. Tuy nhiên, để đạt được cải cách kinh tế mang tính đột phá và toàn diện, Vùng cần nhiều hơn thay vì chỉ có một số địa phương nổi lên như những điểm sáng đơn lẻ.
Nguồn: Dữ liệu PCI năm 2024
Xu hướng PCI tại ĐBSCL: Hội tụ nhưng chưa bứt phá
Từ lâu, PCI đã được xem là thước đo không chỉ về môi trường kinh doanh mà còn phản ánh mức độ tín nhiệm của doanh nghiệp đối với chính quyền địa phương. Với ĐBSCL-khu vực gồm 13 tỉnh, thành phố năng động nhưng đầy thách thức, mỗi biến động của PCI phản ánh rõ nỗ lực cải cách hành chính và chất lượng điều hành kinh tế.Kết quả PCI năm 2024 ghi nhận những bước tiến tích cực khi 11/13 tỉnh thành tăng điểm. Trong đó, 6 tỉnh có mức cải thiện trên 1 điểm-mức cải thiện toàn diện nhất trong những năm gần đây. Tuy vậy, không có địa phương nào tăng quá 10 hạng hay tụt hạng sâu. Điều này cho thấy, chất lượng điều hành kinh tế tại ĐBSCL đang dần hội tụ, nhưng vẫn chưa tạo ra làn sóng cải cách mạnh mẽ trên diện rộng.
Câu hỏi: Liên tiếp nhiều năm liền thì 3 địa phương là Long An, Hậu Giang và Đồng Tháp giữ thứ hạng tốt trong top 10. Vậy điều gì đã giúp các địa phương này giữ vững được thứ hạng như hiện nay?
Tham dự buổi phỏng vấn của VTV Cần Thơ, ThS. Nguyễn Phương, Chuyên gia tư vấn PCI tại VCCI chi nhánh ĐBSCL chia sẻ trước khi xem xét về MTKD, chúng ta có thể thấy các yếu tố về hạ tầng, dân số, điều kiện tự nhiên của các địa phương này khá là khác biệt nhau. Long An là tỉnh mạnh về công nghiệp với lợi thế về hạ tầng, vị trí gần HCM. Đồng Tháp là tỉnh nông nghiệp và Hậu Giang là một địa phương khá mới so với các địa phương khác với dân số thấp và không có nhiều lợi thế.
Tuy nhiên, một điểm chung của 3 địa phương này là tính cầu thị và quyết tâm của chính quyền. Các hoạt động cải thiện MTKD, hỗ trợ doanh nghiệp đều được thực hiện với tầm nhìn dài hạn, xem doanh nghiệp là tác nhân chính, nền tảng để phát triển KTXH của địa phương.
Bên cạnh đó, các chương trình, hoạt động được triển khai một cách thực chất, phân công trách nhiệm rõ ràng cho các đơn vị tại địa phương và theo dõi, đánh giá kết quả sau thực hiện, tránh việc hình thức. Có thể thấy việc coi doanh nghiệp là đối tượng phục vụ đã đem đến những kết quả tích cực trong công tác cải thiện MTKD với minh chứng rõ ràng là điểm số PCI qua các năm.
Câu hỏi: Khi sáp nhập như vậy thì Lãnh đạo các địa phương cần làm gì để phát triển ổn định và thậm chí là có sự thăng hạng hơn nữa?
Ông chia sẽ việc sáp nhập các tỉnh thành là một bước đi quan trọng nhằm tinh gọn bộ máy hành chính và tạo điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn. Trong thời gian tới, khi các dự án cao tốc trọng điểm hoàn thành và các điều kiện tự nhiên sẵn có, ĐBSCL sẽ có thêm nhiều cơ hội để phát triển, hướng đến mục tiêu trở thành vùng đóng góp lớn vào nền kinh tế của đất nước. Thêm vào đó, nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân vừa được ban hành thì chính quyền địa phương cần xem môi trường kinh doanh là một yếu tố nền tảng. Đề tiếp tục duy trì và cải thiện MTKD, các địa phương cần lưu ý một số điểm sau:
1. Xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi: Giảm bớt thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình cấp phép, giảm chi phí không chính thức và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động. Các hoạt động này phải được duy trì, trở thành nhiệm của mỗi cán bộ để đạt được hiệu quả cao nhất.
2. Tận dụng lợi thế sau sáp nhập: Các tỉnh mới cần khai thác tối đa thế mạnh của từng khu vực để bổ sung cho nhau, tạo ra sức mạnh tổng hợp lớn hơn. Tuy nhiên, điều này vừa là lợi thế nhưng cũng vừa là áp lực đối với các tỉnh,thành khi các điều kiện tại địa phương sẽ có nhiều thay đổi.
3. Thúc đẩy đối thoại công – tư: Thiết lập cơ chế tham vấn thường xuyên giữa chính quyền và doanh nghiệp để kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo sự đồng thuận trong chính sách. Các mô hình Café Doanh nhân đã phổ biến và được nhiều địa phương áp dụng, tuy nhiên hiệu quả vẫn không đồng nhất.
4. Triển khai các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng thực tiễn: Tăng cường các chương trình đào tạo, hỗ trợ tài chính và tư vấn pháp lý để giúp doanh nghiệp thích ứng với xu hướng mới như chuyển đổi số và phát triển xanh.
5. Tăng cường vai trò của hiệp hội doanh nghiệp: Các hiệp hội doanh nghiệp có thể đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp, giúp phản ánh kịp thời những khó khăn, đề xuất giải pháp và thúc đẩy cải thiện môi trường kinh doanh.
Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương mà còn tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển bền vững. Nhìn chung, PCI không thể chỉ là cuộc đua điểm số hay xếp hạng, mà phải trở thành động lực thúc đẩy cải cách sâu rộng, thực chất và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương.
Phòng Tư vấn
