Hội nghị Đầu tư vào ĐBSCL thường niên lần 3 năm 2015 do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Chi nhánh tại Cần Thơ (VCCI Cần Thơ) phối hợp tổ chức cùng Câu lạc bộ Trung tâm Xúc tiến các tỉnh ĐBSCL (MekongPC) đã diễn ra tại Khách sạn Mường Thanh, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ vào ngày 20/11 vừa qua, mở thêm cơ hội cho 13 tỉnh/thành khu vực thu hút vốn đầu tư nhằm cải thiện hạ tầng cơ sở, nâng cao đời sống người dân.
“Nút thắt” trong thu hút đầu tư
Mặc dù vùng ĐBSCL có tiềm năng để phát triển ngành nông nghiệp, thủy hải sản và một số ngành công nghiệp chế biến; tuy nhiên, khu vực này vẫn chưa phải là địa chỉ thu hút đối với các nhà đầu tư trực tiếp nước Ngoài. Theo số liệu công bố, toàn vùng ĐBSCL hiện có 1007 dự án có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đăng ký đầu tư xấp xỉ 12 tỉ USD, chiếm khoảng 2,2% số vốn FDI đăng ký trong cả nước. Theo nhiều chuyên gia kinh tế, con số này còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của vùng.
Trong nhiều năm qua, mặc dù vẫn giữ vị trí là vùng nông nghiệp trọng điểm, là vựa lúa và xuất khẩu thủy hải sản hàng đầu của cả nước nhưng ĐBSCL vẫn chưa thể tạo nên một lực hấp dẫn đủ mạnh để kêu gọi đầu tư. Vốn FDI tại đây hiện còn khiêm tốn khi so sánh với các vùng khác của Việt Nam. Ngay cả Cần Thơ, được xem là thành phố trung tâm, là động lực phát triển của vùng hiện mới chỉ có khoảng 60 dự án đầu tư trực tiếp với số vốn thực tế hơn 300 triệu USD.
Một “nút thắt” đối với sự phát triển kinh tế vùng chính là cơ sở hạ tầng. Theo phân tích trước đây của bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, mặc dù ĐBSCL đã có nhiều nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, nhưng mạng lưới giao thông và cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất chưa đủ sức đáp ứng yêu cầu đặt ra của các nhà đầu tư nên việc thu hút vốn FDI vào vùng này còn khó khăn, gây hạn chế không nhỏ đến phát triển kinh tế, xã hội vùng.
Trên thực tế, bên cạnh cơ chế chính sách và thủ tục đầu tư, các doanh nghiệp nước ngoài trước khi quyết định bỏ vốn vào bất cứ một dự án nào tại ĐBSCL đều quan tâm và khảo sát kỹ càng mạng lưới hạ tầng kỹ thuật tại chỗ và khả năng kết nối giữa địa phương với thành phố Hồ Chí Minh (một đầu mối trung chuyển hàng hóa Việt Nam ra nước ngoài, vừa là thị trường tiêu thụ khá lớn của khu vực phía Nam) cũng như khả năng xuất, nhập hàng hóa giữa ĐBSCL với thị trường các nước.
Theo nội dung trả lời của ông Kim Chan Young, Phụ trách Tư vấn Đầu tư của Tổ chức Xúc tiến Đầu tư Hàn Quốc với báo giới: “ĐBSCL muốn đẩy mạnh thu hút đầu tư cần cung cấp thông tin đầy đủ và chi tiết hơn nữa. Phải nhấn mạnh vào lĩnh vực địa phương có thế mạnh. Thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp chế biến là thế mạnh của vùng, ngoài ra, cần tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng và mạng lưới giao thông".
Cần vượt qua “nút thắt” để ĐBSCL phát triển vững chắc
Do đó, Hội nghị đầu tư vào ĐBSCL thường niên lần 3 này được đánh giá là cơ hội tốt để các địa phương thu hút hơn nữa vốn đầu tư nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao năng lực chế biến trong vùng. Theo tìm hiểu tại hội nghị, những dự án kêu gọi đầu tư của các tỉnh/thành ĐBSCL tập trung vào một số lĩnh vực chủ yếu như xây dựng cánh đồng lớn; chế biến nông, thủy sản; đầu tư sản xuất giống; đầu tư vào hạ tầng giao thông; các dự án điện; các dự án xây dựng khu công nghiệp; các dự án thuộc lĩnh vực du lịch, vui chơi, giải trí; lĩnh vực xây dựng đô thị, trung tâm thương mại…
Theo ông Nguyễn Phương Lam, Phó Giám đốc VCCI Cần Thơ kiêm Chủ nhiệm MekongPC: “Hội nghị năm nay có 62 dự án, chia làm 04 nhóm ngành bao gồm: hạ tầng giao thông (03 dự án); du lịch (12 dự án); công nghiệp (19 dự án) và nông nghiệp – chế biến (24 dự án) với tổng vốn đầu tư cần kêu gọi khoảng 04 tỷ USD”.
Cũng theo ông Lam, khác với các năm trước, hội nghị đầu tư 2015 không tập trung nhiều vào chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư của ĐBSCL mà dành phần lớn thời lượng cho các đơn vị tư vấn cũng như nhà đầu tư quốc tế tiếp xúc trực tiếp với phía doanh nghiệp và đại diện chính quyền địa phương các tỉnh/thành trong khu vực để tìm hiểu rõ hơn về khả năng hợp tác đầu tư vào vùng đất này.
Trong các dự án cần kêu gọi đầu tư, một số có quy mô lớn, như dự án xây dựng khu vui chơi giải trí Mỹ Khánh của An Giang với tổng vốn lên đến 28.128 tỷ đồng hay dự án đầu tư hạ tầng kỹ thuật khu phi thuế quan thuộc khu kinh tế Năm Căn của Cà Mau có tổng vốn đầu tư khoảng 8.000 tỉ đồng.
Trong số những địa phương có dự án kêu gọi đầu tư tại hội nghị năm nay, An Giang là một trong ba tỉnh (hai tỉnh còn lại là Tiền Giang và Vĩnh Long) có số dự án kêu gọi đầu tư thấp nhất với 5 dự án, nhưng tổng số vốn kêu gọi đầu tư lại lớn nhất, lên đến gần 31.200 tỷ đồng. Bến Tre là tỉnh có số dự án kêu gọi đầu tư nhiều nhất với 39 dự án. Tổng số vốn kêu gọi đầu tư của tỉnh là hơn 15.600 tỷ đồng và 50 triệu USD. Riêng tỉnh Sóc Trăng công bố có 21 dự án được giới thiệu và kêu gọi đầu tư tại hội nghị nhưng không công bố tổng mức vốn mời gọi đầu tư.
Theo đại diện của một số địa phương tại hội nghị, thu hút đầu tư vào các dự án nêu trên sẽ giúp cải thiện hạ tầng giao thông, nâng cao năng lực sản xuất, chế biến sản phẩm đặc trưng vùng. Từ đó, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm, hạn chế xuất khẩu các mặt hàng thô; đồng thời, góp phần nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương.
Về xu hướng đầu tư sắp tới, ông Yasuzumi Hirotaka, Giám đốc Tổ chức Xúc tiến Mậu dịch Nhật Bảm (Jetro) tại thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng: “Hiện nay xu hướng đầu tư các dự án quy mô vừa và nhỏ ở Châu Á đang tăng lên. Riêng Việt Nam có nhiều thuận lợi so với các nước trong khu vực như giá nông sản và nhân công rẻ, cơ sở hạ tầng ngày càng cải thiện, vị trí địa lý thuận lợi... Trong khi đó, chất lượng lao động của Việt Nam lại ở mức khá; vì vậy, các doanh nghiệp sẽ chọn Việt Nam, nhất là ĐBSCL làm điểm đến đầu tư”.
Theo ý kiến của nhiều chuyên gia, để ĐBSCL thực sự là địa chỉ đầu tư hấp dẫn, bên cạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, việc nỗ lực hoàn thiện mạng lưới liên kết vùng kết hợp với đánh giá đúng tiềm năng, thế mạnh của mỗi địa phương là hết sức quan trọng.
Thực hiện: Lạc Long
