Ngày 28/11/2025, tại Cần Thơ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) – Chi nhánh ĐBSCL phối hợp Công ty Cổ phần Sáng tạo Xanh Việt Nam (GREEN IN) tổ chức hội thảo “Phát triển bền vững cho ngành chế biến thực phẩm và các ngành chế biến nông – thủy sản: Từ tuân thủ đến tăng cường lợi thế cạnh tranh toàn cầu”. Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo các sở ngành, viện – trường, tổ chức tài chính và gần 120 doanh nghiệp trong khu vực.
Phát biểu tại hội thảo, Phát biểu tại Hội thảo, Ông Nguyễn Phương Lam – Giám đốc VCCI ĐBSCL – đã nhấn mạnh tính cấp thiết của việc chuyển đổi: “Năm 2025 là thời điểm thị trường bắt đầu ‘lọc’ rất mạnh các nhà cung cấp. Doanh nghiệp nào chỉ dừng ở mức đối phó quy định thì sẽ sớm bị loại khỏi cuộc chơi; doanh nghiệp nào chủ động chuyển đổi xanh, kiểm kê khí nhà kính và đáp ứng CBAM sẽ giữ được đơn hàng, biên lợi nhuận và vị thế trên thị trường. Chuyển đổi xanh trước hết là chuyển đổi tư duy, sau đó là hành động cụ thể để tạo ra kết quả đo lường được.”
Theo ông Lam, chuyển đổi xanh không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn duy trì vị trí trong chuỗi cung ứng.
GREEN IN cho biết, theo Quyết định 13/2024/QĐ-TTg, ngành thực phẩm và chế biến thực phẩm có khoảng 100 cơ sở thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính, với các mốc thời gian: Nộp báo cáo kiểm kê lần đầu trước 31/3/2025; Lập kế hoạch giảm phát thải giai đoạn 2026–2030 trước 31/12/2025; Báo cáo kết quả giảm phát thải trước 31/3/2027
GREEN IN đánh giá phát thải trong ngành trải rộng cả ba phạm vi, từ nhiên liệu vận hành, xử lý nước thải, điện sản xuất tới vận chuyển nguyên liệu và chất thải sau tiêu dùng. Việc kiểm kê đầy đủ giúp doanh nghiệp xây dựng phương án giảm phát thải và đáp ứng yêu cầu của nhà nhập khẩu.
Theo GREEN IN, ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) ngày càng trở thành tiêu chí đánh giá bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hơn 35 quốc gia đã ban hành quy định về công bố thông tin ESG, 90% nhà đầu tư đưa yếu tố ESG vào quyết định đầu tư, doanh nghiệp thực hành ESG tốt thường được định giá cao hơn 20%
Với hơn 90% doanh nghiệp Việt Nam thuộc nhóm nhỏ và vừa, đơn vị đề xuất sử dụng bộ tiêu chuẩn VSME – tiêu chuẩn báo cáo bền vững rút gọn dành cho SME, giúp giảm chi phí và phù hợp với năng lực triển khai.
Tại phiên tọa đàm, đại diện các doanh nghiệp đã chia sẻ những góc nhìn thực tiễn về quá trình áp dụng ESG và các tiêu chuẩn kiểm kê khí nhà kính.
Ông Hà Anh Trường – Giám đốc Công ty CP Ecoka cho biết doanh nghiệp lựa chọn thực hành ESG ngay từ khi thành lập, xem đây là sứ mệnh chứ không phải nghĩa vụ. Ecoka định vị con đường phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột: giảm rác thải nhựa, thúc đẩy phân loại sinh học và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng làng nghề.
Theo ông Trường, thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở dữ liệu để xây dựng báo cáo ESG. “Báo cáo năm đầu chưa cần hoàn chỉnh, nhưng phải đúng và đủ – đó là khoản đầu tư giúp khách hàng hiểu doanh nghiệp là ai và cam kết điều gì”, ông nhấn mạnh.
Nhờ tư duy “xanh ngay từ đầu để lớn”, Ecoka đã xây dựng báo cáo ESG 2024–2025 và hoàn tất nhiều chứng chỉ xã hội – môi trường của châu Âu. “Không ít đối tác châu Âu bất ngờ khi một doanh nghiệp nhỏ lại sở hữu các chứng nhận khó nhất. Nhưng chính ESG đã trở thành tấm thẻ thông hành để chúng tôi bước vào thị trường này,” ông chia sẻ.
Ông Trường cũng cảnh báo về việc đầu tư năng lượng mặt trời thiếu tính toán vòng đời sản phẩm: tấm pin chỉ có tuổi thọ 20–25 năm và xử lý cuối vòng đời tạo ra gánh nặng phát thải. Ông gọi đây là “bẫy năng lượng mặt trời” và cho rằng doanh nghiệp chỉ nên đầu tư khi đã đánh giá toàn diện vòng đời phát thải, đúng tinh thần kinh tế tuần hoàn.
Ông Võ Quan Huy – Giám đốc Công ty TNHH Huy Long An – Mỹ Bình chia sẻ góc nhìn từ doanh nghiệp nông nghiệp xuất khẩu chuối. Theo ông, khó khăn lớn nhất không nằm ở ruộng đồng mà ở hồ sơ thủ tục. Việc xây dựng chứng từ pháp lý, hoàn thiện giấy tờ và xin chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế là trở ngại lớn, bởi doanh nghiệp thiếu đội ngũ nhân sự đủ năng lực.
Ông nhấn mạnh: “Khi thay đổi quy trình sản xuất ngoài đồng, nông dân còn làm được; nhưng khi bước vào chứng từ, thủ tục pháp lý thì câu chuyện trở nên rất khó khăn.”
Bà Ngụy Thị Giang – Chủ tịch HĐQT GREEN IN Vietnam – đã chia sẻ cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp khu vực: “ĐBSCL là ‘vựa lúa’, ‘vựa thủy sản’ của cả nước, nơi phải đối mặt trực tiếp với thách thức khí hậu. Nhiệm vụ của chúng tôi là cung cấp các giải pháp thực chiến để doanh nghiệp không chỉ tuân thủ mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh từ chính sự bền vững. Tại hội thảo này, các chuyên gia của GREEN IN đã chia sẻ chi tiết về cách thức xây dựng và vận hành hệ thống ESG trên toàn chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực của vùng.”
Kết thúc hội thảo, VCCI ĐBSCL sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp trong đào tạo, tư vấn và kết nối nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh. GREEN IN khẳng định sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong xây dựng lộ trình giảm phát thải, kiểm kê khí nhà kính và báo cáo ESG, hướng mục tiêu Net Zero 2050.
